Corian (Tesbihçilikte: Akrilik / Solid Surface Tesbih)
Organik
Doğadaki Hali
İşlenmeden Önceki Hali
Ürün Hali
Bilimsel Adı
PMMA (Polimetil Metakrilat) bazlı, Alüminyum Trihidrat (ATH) dolgulu kompozit polimer.
Menşei
ABD (DuPont firması tarafından geliştirilmiştir; piyasada yerli ve ithal türevleri de mevcuttur).
Fiziksel Özellikler
Tornaya Gelme / İşlenebilirlik: Yüksek yoğunluklu ve homojen bir malzeme olduğu için torna bıçağını iyi kabul eder; çatlama, kıymıklanma veya katmanlarına ayrılma yapmaz. Cila ve Parlaklık Alma: Çok yüksek derecede zımpara ve cila kabul eder. Doğru keçe ve cila pastası kullanıldığında fildişi veya cam pürüzsüzlüğünde bir yüzey elde edilir. Ağırlık ve Hissiyat: Plastik/fiber malzemelere göre oldukça yoğun ve ağırdır; elde tok bir his bırakır. Çekim sırasındaki şakırtısı (habbe sesi) gür ve gevrektir. Isı ve Renk Değişimi: Sıkma veya ateş kehribarlar gibi elde çekildikçe renk değiştirmez (renk stabilizasyonu yüksektir). Darbe Dayanımı: Düşmelere ve çarpmalara karşı oldukça dayanıklıdır, kolay kırılmaz.
Orijinal-Taklit Ayrımı
Fildişi ve Doğal Taş Takliti: Beyaz/krem Corian, fildişi görünümü verir ancak fildişindeki hareler ve doku Corian'da yoktur (tamamen homojendir). Polyester / Plaka Sıkma Ayrımı: Ucuz polyester esaslı dökümler torno esnasında ısınırsa kokar ve bıçağa sarar; Corian ise ısıya daha dayanıklıdır ve işlenirken plastik kokusundan ziyade hafif tebeşirimsi bir toz çıkarır. Homojenlik: Orijinal Corian bloklarının her yerinde renk ve dolgu yoğunluğu eşittir, içinde hava kabarcığı (gözenek) bulunmaz.
İşleme Süreci
Çubuk/Takoz Kesimi: Plaka halindeki Corian, hassas testerelerle tesbih habbe ölçülerine göre (örn. 8x12 mm, 10x10 mm) kare çubuklar halinde dilimlenir. Delme (Havşalama): Delme işlemi sırasında malzeme sert olduğu için matkap ucu ısınabilir; düzgün merkezleme ve soğutmalı/kademeli delik delme önemlidir. Torna ve Şekillendirme: Şimşir, kapsül, arpa veya beyzi form vermek üzere tesbih tornasında (veya kumpaslı sistemlerde) işlenir. Zımpara ve Polisaj: 400 zımparadan başlayıp 2000-3000 kuma kadar sulu zımpara yapılır. Ardından özel cila pastaları ile keçede parlatılır.
Tarihsel Önem
Geleneksel Türk tesbih sanatında kehribar, oltu, kuka veya fildişi gibi doğal/tarihi malzemelerin yeri ayrıdır. Corian, günümüz modern tesbihçiliğine (2000'ler sonrası) girmiş yenilikçi bir malzemedir. Özellikle fildişi kullanımının yasaklanması ve doğal taşların zor işlenmesi nedeniyle, ustalar tarafından renk çeşitliliği, eksiz işlenebilirliği ve dayanıklılığı için gündelik çekim ("günlük stres tesbihi") veya tasarım tesbih yapımında tercih edilmeye başlanmıştır.
Yasal Kısıtlamalar
Kullanım Yönünden: Tesbih yapımı, satışı veya koleksiyonu açısından hiçbir yasal kısıtlaması yoktur (CITES kapsamında olan fildişi veya tosbağa bağasının aksine serbestçe ticareti yapılır). Atölye ve Usta Sağlığı: Torna ve zımpara esnasında çıkan çok ince mineralli tozlar akciğerler için zararlıdır. Tesbih ustalarının Corian işlerken mutlaka toz emme sistemi ve N95/FFP2 toz maskesi kullanması hayati önem taşır