Opal
Sentetik-taklit
Doğadaki Hali
İşlenmeden Önceki Hali
Ürün Hali
Bilimsel Adı
Hidrate Silisyum Dioksit (SiO2⋅nH2O) (Ayrıca "Gilson Opal" veya "Kyocera Opal" olarak da bilinir)
Menşei
Fransa (Pierre Gilson tarafından ilk kez ticari üretimi yapılmıştır), Japonya (Kyocera markası) ve Çin.
Fiziksel Özellikler
Sertlik: 5.5 - 6.5 (Mohs ölçeği) Yoğunluk: 1.98−2.25 g/cm3 Yapı: Mikro silis kürelerinin katmanlı dizilimiyle oluşan ve ışığı kıran (play-of-color) amorf yapı. Doğal opale kıyasla çatlamaya daha dayanıklıdır.
Orijinal-Taklit Ayrımı
Tavuk Kümesi (Chicken-wire) Deseni: Büyüteç veya mikroskop altında bakıldığında sentetik opallerde renk hücreleri çok muntazam ve kümes telini andıran sütunsal/mozaik bir desene sahiptir. Yan Görünüm: Yan taraftan bakıldığında belirgin dikey çizgiler/sütunlar görülür; doğal opallerde renk dağılımı rastgeledir. Suya Dayanıklılık: Doğal opaller gözenekli yapıları nedeniyle suyu emer ve renk değiştirebilir, sentetik opallerde ise bu emilim gözlenmez.
İşleme Süreci
Çöktürme: Kimyasal yöntemlerle (sol-jel süreci) eşit boyutta silis küreleri sentezlenir. Çökelme ve Sıkıştırma: Kürelerin aylarca dibe çökmesi sağlanarak düzenli katmanlar oluşturulur. Emprenye / Sinterleme: Gözeneklerin kapatılması ve dayanıklılık için yüksek basınç/ısı altında sıkıştırılır (bazı türlerde emprenye reçine kullanılır). Kesim ve Cila: Elde edilen bloklar istenen formlarda kesilip parlatılır.
Tarihsel Önem
Doğal opalin nadir bulunması ve hassas yapısı nedeniyle 1970'lerde Pierre Gilson tarafından laboratuvar üretimi geliştirilmiştir. Mücevher sektöründe uygun fiyatlı ve daha dayanıklı bir alternatif sunduğu için popülerleşmiştir.
Yasal Kısıtlamalar
Gemoloji standartları (CIBJO, GIA) gereği satış esnasında taşın mutlaka "Sentetik Opal" veya "Laboratuvar Üretimi Opal" olarak etiketlenmesi zorunludur. Doğal opal adıyla satılması tüketiciyi yanıltma gerekçesiyle yasal olarak suç teşkil eder.